Anticonceptie na de bevalling

Anticonceptie kiezen na je bevalling

Na de bevalling komt er veel op je af. Je herstelt, je baby vraagt aandacht en misschien voelt seks nog ver weg. Toch kan het verstandig zijn om op tijd na te denken over anticonceptie. Je vruchtbaarheid kan namelijk terugkomen voordat je weer voor het eerst ongesteld bent. Als je nu niet opnieuw zwanger wilt worden, is het dus goed om vooraf te weten welke methode bij jouw situatie past.

Bij Verloskundigen Lelystad bespreken we anticonceptie meestal tijdens de kraamperiode of bij de nacontrole. We kijken dan naar je herstel, borstvoeding of flesvoeding, je medische voorgeschiedenis, eerdere ervaringen met anticonceptie en je wens voor een eventuele volgende zwangerschap. Er is geen methode die voor iedereen de beste keuze is. Het gaat om een keuze die medisch verantwoord is en praktisch bij jou past.

Wanneer moet je eraan denken?

De eerste keer dat je na de bevalling weer seks hebt, kun je een condoom gebruiken. Dat kan direct en heeft geen invloed op borstvoeding of herstel. Wil je daarna starten met een andere methode en heb je al seks gehad, dan is het verstandig om eerst een zwangerschapstest te doen, ook als je nog niet ongesteld bent geweest. Een eisprong kan namelijk plaatsvinden voordat je menstruatie terugkomt.

Veel ouders bespreken anticonceptie rond zes weken na de bevalling. Dat is ook het moment waarop we vaak breder terugkijken: hoe gaat het lichamelijk, hoe gaat slapen en voeding, hoe gaat het mentaal en zijn er klachten bij vrijen, hechtingen, bekkenbodem of bloedverlies? Anticonceptie hoort bij dat gesprek, zonder dat je meteen een definitieve keuze hoeft te maken.

Anticonceptie en borstvoeding

Geef je borstvoeding, dan zijn er meerdere mogelijkheden. Methoden zonder oestrogeen passen vaak beter in de periode dat borstvoeding op gang komt. Denk aan condooms, de minipil, een hormoonstaafje, prikpil, hormoonspiraal of koperspiraal. De combinatiepil, anticonceptiering en anticonceptiepleister bevatten oestrogeen. Die kunnen later soms wel passend zijn, maar zijn kort na de bevalling en bij borstvoeding niet altijd de eerste keuze.

Volledige borstvoeding kan tijdelijk de kans op een zwangerschap kleiner maken, maar dat is alleen betrouwbaar onder strikte voorwaarden: je baby is jonger dan zes maanden, krijgt volledig of bijna volledig borstvoeding, drinkt ook 's nachts en je bent nog niet ongesteld geworden. Zodra een van die voorwaarden niet meer klopt, is extra anticonceptie nodig als je niet zwanger wilt worden.

Welke methoden zijn er?

Een condoom kun je direct gebruiken en beschermt ook tegen soa's. De minipil bevat geen oestrogeen en kan vaak goed passen bij borstvoeding, maar vraagt wel dagelijks consequent gebruik. Een hormoonstaafje is langdurig werkzaam en je hoeft er niet dagelijks aan te denken. De prikpil kan ook een optie zijn, maar past niet voor iedereen en je cyclus kan na stoppen langer wegblijven.

Een hormoonspiraal of koperspiraal is langdurig en betrouwbaar. Een spiraal wordt meestal pas na de eerste weken na de bevalling geplaatst, zodat de baarmoeder tijd heeft om te herstellen. De exacte timing bespreek je met de zorgverlener die de spiraal plaatst. Een koperspiraal bevat geen hormonen. Een hormoonspiraal geeft vooral lokaal hormoon af. Beide hebben geen duidelijke nadelige invloed op borstvoeding.

De combinatiepil, ring of pleister kan handig zijn als je daar eerder tevreden over was, maar de timing hangt af van borstvoeding, tromboserisico en je persoonlijke situatie. Daarom is het belangrijk om dit niet op gevoel te starten, maar eerst te bespreken met je huisarts, verloskundige of degene die de anticonceptie voorschrijft.

Waar let je op bij je keuze?

Stel jezelf een paar praktische vragen. Wil je hormonen gebruiken of liever niet? Wil je dagelijks ergens aan denken, of liever een methode voor langere tijd? Wil je binnenkort opnieuw zwanger kunnen worden, of juist een paar jaar niet? Heb je migraine, trombose in de voorgeschiedenis, hoge bloeddruk, veel bloedverlies, pijnlijke menstruaties of eerdere bijwerkingen gehad? Zulke factoren kunnen invloed hebben op wat verstandig is.

Ook je herstel telt mee. Als vrijen pijnlijk is, je bekkenbodem nog gevoelig voelt of je emotioneel nog niet toe bent aan seks, betekent dat niet dat er iets mis is. Bespreek klachten liever op tijd. Anticonceptie gaat niet alleen over niet zwanger worden, maar ook over regie, vertrouwen en weten wat bij jouw lichaam past.

Wanneer neem je contact op?

Neem contact op als je twijfelt welke anticonceptie past, als je opnieuw zwanger zou kunnen zijn, als je hevige buikpijn, koorts of afwijkend bloedverlies hebt, of als je klachten krijgt na het starten van een methode. Bij plots benauwd zijn, pijn op de borst, een dik pijnlijk been of neurologische klachten bel je met spoed medische hulp.

Wil je anticonceptie bespreken na je bevalling? Plan dit bij de nacontrole of neem contact op via Contact. Ben je zwanger en wil je begeleiding door onze praktijk, dan kun je je aanmelden via Aanmelden.

Bronnen en verder lezen

• Thuisarts: ik ben net bevallen en wil niet zwanger worden