11 juni 2024 •Sanne Op de Laak

22 wekenprik tijdens zwangerschap: kinkhoestvaccinatie

22 wekenprik zwanger: tijdens je zwangerschap krijg je informatie over de kinkhoestvaccinatie. Deze prik wordt vaak de 22 wekenprik genoemd, omdat je hem vanaf 22 weken zwangerschap kunt halen. Het doel is vooral om je baby direct vanaf de geboorte te beschermen tegen kinkhoest.

Kinkhoest kan voor jonge baby's ernstig verlopen, juist omdat zij in de eerste maanden nog niet volledig beschermd zijn door hun eigen vaccinaties. Door de prik tijdens je zwangerschap maak jij antistoffen aan. Die antistoffen gaan via de placenta naar je baby.

Wat is de 22 wekenprik?

De 22 wekenprik is de kinkhoestvaccinatie voor zwangeren. Het vaccin dat wordt gebruikt is een combinatievaccin tegen difterie, kinkhoest en tetanus. Er bestaat geen losse prik die alleen tegen kinkhoest beschermt.

Het is een herhaalprik. De meeste volwassenen zijn vroeger al gevaccineerd of hebben kinkhoest ooit doorgemaakt. Tijdens de zwangerschap gaat het er vooral om dat er genoeg antistoffen aanwezig zijn om door te geven aan je baby.

Waarom is kinkhoest gevaarlijk voor baby's?

Kinkhoest is een besmettelijke ziekte die heftige hoestbuien kan geven. Bij jonge baby's kan kinkhoest leiden tot benauwdheid, ademnood, longontsteking en soms ernstige complicaties. Baby's kunnen pas vanaf 2 maanden hun eigen eerste vaccinatie krijgen.

Daarom is bescherming direct na de geboorte belangrijk. De antistoffen die jij na de prik aanmaakt, helpen je baby in de eerste levensmaanden. Ook ben je zelf beter beschermd, waardoor je de kans kleiner maakt dat jij kinkhoest krijgt en doorgeeft aan je baby.

Wanneer kun je de kinkhoestvaccinatie halen?

Je kunt de kinkhoestvaccinatie halen vanaf 22 weken zwangerschap tot aan de bevalling. Hoe eerder na 22 weken, hoe meer tijd je lichaam heeft om antistoffen te maken en door te geven aan je baby.

Ben je al verder zwanger of is je uitgerekende datum dichtbij? Dan kan vaccineren nog steeds zin hebben. Ook kort voor de bevalling kun je zelf bescherming opbouwen en kunnen er nog antistoffen naar je baby gaan. Bespreek bij twijfel je situatie met de jeugdgezondheidszorg, je verloskundige of je gynaecoloog.

Waar maak je een afspraak?

De afspraak voor de 22 wekenprik maak je zelf bij de jeugdgezondheidszorg, meestal via het consultatiebureau in jouw regio. Neem je identiteitsbewijs mee naar de afspraak, omdat je gegevens gecontroleerd worden.

Bij Verloskundigen Lelystad bespreken we de 22 wekenprik tijdens je zwangerschap en verwijzen we je naar de juiste route. Heb je vragen over timing, eerdere vaccinaties of twijfel je door een medische situatie? Dan kun je dat tijdens je Afspraken en controles met ons bespreken.

Welke vragen kun je vooraf bespreken?

Bespreek het als je eerder een ernstige reactie op een vaccinatie had, als je op de dag van de afspraak koorts hebt, als je afweer verminderd is of als je twijfelt door een medische situatie. Ook vragen over timing, eerdere kinkhoestvaccinaties, de griepprik of andere vaccinaties kun je meenemen naar de jeugdgezondheidszorg of je controle.

Lees aanvullend over infecties voorkomen tijdens de zwangerschap, de griepprik tijdens de zwangerschap en afspraken en controles. Zo blijft vaccinatie-informatie onderdeel van je bredere zwangerschapszorg en niet een losse keuze zonder context.

Wat betekent dit voor het vaccinatieschema van je baby?

Als jij de 22 wekenprik tijdens je zwangerschap hebt gehad, krijgt je baby in de meeste gevallen één prik minder in het eerste jaar en start de eerste eigen vaccinatie meestal bij 3 maanden in plaats van 2 maanden.

Dat geldt niet voor iedere baby. Soms is toch een extra prik bij 2 maanden nodig, bijvoorbeeld bij vroeggeboorte, als er minder dan 2 weken zat tussen de prik en de geboorte, bij bepaalde medische situaties of als de moeder minder goed antistoffen kan aanmaken. De jeugdarts bespreekt het schema dat voor jouw baby geldt.

Is de 22 wekenprik veilig?

Er is veel ervaring met kinkhoestvaccinatie tijdens de zwangerschap. Onderzoek laat geen verhoogd risico zien op problemen tijdens de zwangerschap of voor de baby. Het vaccin bevat geen levende kinkhoestbacterie en je wordt er niet besmettelijk van.

Veelvoorkomende bijwerkingen zijn een pijnlijke, rode of dikke plek op je arm, spierpijn, hoofdpijn, moeheid en soms koorts. Meestal beginnen deze klachten binnen een dag en verdwijnen ze binnen een paar dagen vanzelf.

Wanneer stel je de prik liever even uit?

Ben je flink ziek of heb je koorts op de dag van je afspraak? Neem dan contact op met de organisatie waar je de prik krijgt. Soms is het beter om de vaccinatie kort uit te stellen tot je weer opgeknapt bent.

Heb je een ernstige allergische reactie gehad op een eerdere vaccinatie of heb je een afweerstoornis? Bespreek dit vooraf met je arts, de jeugdgezondheidszorg of je verloskundige. In veel situaties kan vaccineren nog steeds, maar persoonlijk advies is dan belangrijk.

Moet je de prik bij elke zwangerschap opnieuw halen?

Ja, het advies is om de kinkhoestvaccinatie bij elke zwangerschap opnieuw te halen. Dat is niet omdat jij nooit eerder beschermd bent geweest, maar omdat de hoeveelheid antistoffen na verloop van tijd daalt.

Voor je baby is vooral de hoeveelheid antistoffen aan het einde van deze zwangerschap belangrijk. Daarom wordt de prik opnieuw aangeboden, ook als je hem bij een eerdere zwangerschap al hebt gehad.

Praktisch overzicht

Vraag	Antwoord
Vanaf wanneer?	Vanaf 22 weken zwangerschap tot aan de bevalling.
Waar?	Bij de jeugdgezondheidszorg, meestal via het consultatiebureau.
Waartegen beschermt de prik?	Tegen kinkhoest, difterie en tetanus.
Hoe werkt het voor de baby?	Jij maakt antistoffen aan die via de placenta naar je baby gaan.
Moet het bij elke zwangerschap?	Ja, om deze baby voldoende antistoffen mee te geven.

Veelgestelde vragen over de 22 wekenprik

Kan ik kinkhoest krijgen van de prik?
Nee. Het vaccin bevat geen levende kinkhoestbacterie. Je kunt er dus geen kinkhoest van krijgen en je bent na de prik niet besmettelijk voor anderen.

Wat als ik de prik pas laat in de zwangerschap haal?
Ook dan kan het nog zin hebben. Ideaal is vaccineren vanaf 22 weken, maar als je later bent, kun je nog steeds zelf bescherming opbouwen en antistoffen doorgeven.

Moet mijn partner ook een kinkhoestprik halen?
De 22 wekenprik is bedoeld voor de zwangere, zodat de baby antistoffen krijgt. Of een partner of andere verzorger een vaccinatie nodig heeft, hangt af van eerdere vaccinaties en persoonlijke omstandigheden. Bespreek dit zo nodig met de huisarts of jeugdgezondheidszorg.

Kan ik de prik combineren met andere vaccinaties?
Dat hangt af van de vaccinatie en je persoonlijke situatie. Vraag dit na bij de jeugdgezondheidszorg of je arts, vooral bij reisvaccinaties of als je ziek bent.

Conclusie: de 22 wekenprik beschermt je baby vanaf de geboorte

De 22 wekenprik is bedoeld om je baby in de eerste kwetsbare maanden tegen kinkhoest te beschermen. Je kunt de prik halen vanaf 22 weken zwangerschap. De afspraak maak je zelf bij de jeugdgezondheidszorg of het consultatiebureau.

Heb je vragen over de 22 wekenprik, andere vaccinaties of je zwangerschap? Neem gerust Contact op met Verloskundigen Lelystad. Lees ook meer over Zwanger. Deze blog is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen persoonlijk medisch advies.